wraakpsalm preken

Een wonderlijke wraakpsalm

‘God, sla hun de tanden uit de mond, verbrijzel de kaken van die leeuwen,’ bidt de dichter in Psalm 58. Hij smeekt God zijn vijanden te laten verdwijnen als een slak die kruipend oplost in slijm.

Als je dit moet voorlezen op de kansel of bij een bijbelstudie, kom je misschien nog net tot het midden. Maar daarna? Het is niet niks wat deze gelovige vraagt: de dood van de goddelozen. Meer nog: een bloedbad!

 

Hoe kun je ooit een preek houden over zo’n psalm?

Kun je hier iets positiefs over zeggen? Zeker! Dr. Eveline van Staalduine – Sulman ziet minstens drie bemoedigingen:

 

1. Hier is iemand aan het woord die weet wat eerlijk en oneerlijk is

Los van de taal die de dichter uitslaat, we hebben hier te maken met iemand die heeft nagedacht over goed en kwaad, over eerlijk en oneerlijk. In de vorige training Geloofwaardig preken over ongemakkelijke teksten verzuchtte een van de cursisten bij een vergelijkbare tekst: “Er gaat dan wel een hele hoop fout in deze perikoop, maar er zijn toch nog mensen die doorhebben dat het fout gaat.” En zo is het hier ook.

 

De dichter verwijt de goden dat ze oneerlijk bezig zijn: ‘Spreekt gij, ​goden, inderdaad recht? Richt gij de mensenkinderen rechtmatig? (NBG)’ Is dit een hoge aanspreektitel voor rechters en leiders? Ze moeten recht spreken, maar doen zelf intussen kwaad. Ze moeten geweld in toom houden, maar ze bedrijven het zelf. Ze doen niet wat ze anderen proberen aan te leren! De wraakgevoelens zijn dus stevig gefundeerd op Gods wetten, op kennis van rechtvaardigheid. Ze stoelen niet op zelfmedelijden of op het simpele gevoel tekort gedaan te zijn.

 

2. Hier is iemand aan het woord die weet waar gerechtigheid vandaan komt

De dichter weet dus waar gerechtigheid vandaan komt. De God van Israël heeft wetten ingesteld en Hij is Degene die uiteindelijk bepaalt hoe de wereldgeschiedenis verloopt. De dichter heeft er vertrouwen in dat deze God er voor hem zal zijn. Dat iedereen zal zien dat er gerechtigheid op aarde komt, als deze God ingrijpt.

 

3. Je mag veel zeggen tegen God

Van Daniel Migliore heb ik geleerd ook naar de pastorale kant van dit soort psalmen te kijken. Je mag heel wat zeggen tegen God in de Bijbel. Je hoeft niet alles voor je te houden. Je hoeft je niet beter voor te doen dan je bent. Al je ellende hoef je niet in jezelf op te slaan om die vervolgens jarenlang op te kroppen. Je mag je gevoelens – ook je wraakgevoelens – uiten. Wat God er vervolgens mee doet, is een tweede. De dichter roept zijn medegelovigen ook niet op tot geweld; hij laat het aan God over.

 

Kun je zelfs genieten van een wraakpsalm?

Sommige aspecten staan te ver van ons af ons er comfortabel bij te voelen. Daarom noemen we het een ongemakkelijke tekst. Maar er zijn ook aspecten die dichter bij ons staan, alleen al doordat we ons verwant voelen aan de schrijver. Ook hij was een gelovige die vertrouwde op God. Ook hij was verbijsterd over hoe mensen met elkaar omgingen. Ook hij bestormde God met zijn levensvragen, maatschappijkritiek en opstandigheid. En God zij dank is zijn klacht niet onder het vloerkleed geveegd, maar opgenomen in het psalmboek van Israël.

 

Dr. Eveline van Staalduine-Sulman is universitair hoofddocent Oude Testament aan de VU en is een van de trainers van Geloofwaardig preken over ongemakkelijke teksten. De volgende training start 22 maart 2019.

 

Info training preken over ongemakkelijke teksten

 

Bron foto: Pexels

mm
Paulien Vervoorn
paulien@geloofwaardigspreken.nl

Spreker, trainer en eigenaar van Geloofwaardig Spreken: trainingen voor een kerk met impact.

2 Comments
  • Lowieke van der Gun
    Beantwoorden

    Ik ben het eens met het feit dat je ongenuanceerd ongenoegen en frustratie beter tot God kunt richten. (Kan erg opluchten en diepere inzichten richting oplossingen geven.) God begrijpt dat wel en/maar overziet het hele plaatje. Ik ben van mening dat waar Christendom niet oordeelt en vraagt om wraak (dat escaleert). Juist daarvoor is Jezus gestorven. Om wraak, verkeerde lust, boosheid, haat, wrok, vijandigheid en andere beschadigingen van ons weg te nemen. Deze komen uit beschadigingen van jezelf. Vraag God om herstel van jouw mooie pure ziel die er mag zijn en er toe doet. Om een vredelievende en liefdevolle oplossing. Heb als het kan uw vijanden lief, laat u er niet door beschadigen. Probeer hun beweegredenen te snappen. Ook zij zoeken (wellicht wanhopig en/of vanuit hun beschadigingen/leegte) naar rechtvaardigheid, vertroosting, liefde, respect, herstel. Van pijn/verdriet/vernietiging van een ander wordt jij niet beter. Vergeving en verzoening zijn de enige werkwijzen om samen in vrede en genezing/herstel verder te kunnen. Anders kun je de ander desnoods beter loslaten en een vrij leven gunnen als dat praktisch kan. Dan krijg je zelf hopelijk ook weer een vrij leven.

    september 11, 2017 at 9:56 am

Plaats een reactie

Wil jij steengoed preken?

Laat je gegevens achter. Je ontvangt dan binnen tien minuten de checklist in je mailbox. De komende dagen ontvang je als extraatje een blog en een video die je helpen om een steengoede preek te maken.

Ik ben uiteraard zuinig op je gegevens en deel ze niet met anderen. Beloofd.